Depo Yönetiminin Geleceği Depo Robotları mı?

Depo Yönetiminin Geleceği Depo Robotları mı?

Robotların dünyayı ele geçirmesi fikri son yıllarda bir robotun bütün insanları yok edeceğini ilan ettiği buna benzer videolar sayesinde virüs gibi hızla yayılıyor, ama sanıyoruz ki şimdiye dek varmış olacağımızı umduğumuz Jetsonlar seviyesine henüz ulaşamadık. Depo robotları lojistik sektöründe pek yaygın değil. Robotics.org’a göre an itibarıyla depoların yaklaşık %80’i insan eliyle işletiliyor.

Öte yandan, robotik inovasyonu alanındaki son gelişmeler, robotların depo yönetimi sektöründe git gide daha fazla depoda kullanılmasına yol açtı. Peki robot derken bahsettiğimiz tam olarak nedir? Depo robotiğinin getirileri ve götürüleri nelerdir? Bu teknoloji, küçük ve orta boy işletmelerde kullanılabilir mi?

Mevcut Teknoloji Ne Durumda?

Mevcut robot teknolojisi, günümüzde yaratılan algıdan oldukça farklı bir durumda. Sophia gibi insani eğilimleri çağrıştırması ve ifade etmesi için tasarlanan robotların aksine, endüstriyel robotlar şekilden ziyade işlev için tasarlanır. Tedarik zinciri lojistiği karmaşık bir işlemdir; özellikle her bir deponun yerleşim planı özgün olduğu ve her bir siparişi işlemek için çeşitli ve özelleşmiş işler yapmak gerektiği için de bu işlemi makineleştirmek oldukça zordur. Ayrıca, depolar dağınık ve karışık alanlardır. Koridorlardaki palet ya da koli gibi nesnelerin sürekli olarak yarattığı kaza riski, en basit işlerin bile makineleştirilmesini zorlaştırır. Yine de bazı şirketler bu problemi çeşitli yollarla çözmeyi başardı.

Örneğin Amazon, 2014’te toplama ve paketleme işlemleri için depolarında Kiva robotlarını kurmaya başladı. Sadece bu ufak robotlar, Amazon’un işletim masraflarını %20 oranında düşürdü. Bu durum, şirketin paketleme deposu başına 22 milyon dolarlık tasarruf etmesini sağlıyor. Business Insider’a göre bu küçük, 145 kilo ağırlığındaki makine, kendi ağırlığının iki katından fazla kolileri depo boyunca taşıyabiliyor ve devir süresini yaklaşık 75 dakikadan yalnızca 15 dakika civarına indiriyor. Amazon’un depo robotik filosu, verimliliği arttırmaya yardımcı oluyor. Bu robotların işi, eşyaları nakliyat için toplayıp ambalajlayan toplayıcı insanlar için rafları bütün olarak taşıyıp getirmek. Amazon böylece saatler süren ve en düzenli depoda bile çalışan başına 12-16 kilometre yürüme gerektiren bir problemi çözmüş oldu. Peki ya bütün işlem? Robotlar bütün siparişleri kendi kendilerine toplayabilir, ambalajlayabilir ve yükleyebilir mi?

Bir Depo Tamamen Makineleştirilebilir Mi?

Kısa yanıt: Hayır, henüz değil. Boston Dynamics’in Atlas Robot’u gibi robotlar, engellerin etrafından dolaşıp nesneleri kaldırabiliyor, bu da teoride ambalajlama ve yerleştirme işlemlerinde fayda sağlayabilir. Fakat pratikte, her depoda Atlas gibi bir robotu eğitmenin lojistiği, masraflarıyla kıyaslandığında neredeyse olanaksız. CEO Elon Musk tamamen makineleştirilmiş bir Tesla fabrikasının hayalini kurarken, Gigafactory henüz yolun yarısında. Yön bulmalı otonom iç mekan araçları gibi robotlar, dijital bir harita kullanarak yönlendirme olmadan fabrika zemininde serbestçe yol alabilir. Bu robotların esas amacı, fabrika içinde malzeme taşımaktır. Başka bir örnek ise, 350 kilogramdan daha ağır yükleri kaldırabilen bir robotik kol. Yine de Musk gelişmiş fabrikasında depo robotiği ekibinin yanında çalışacak insanlara ihtiyaç duyuyor.

Depo Robotiği Uygulanabilir Mi?

Depolarda robot kullanımının büyük şirketlerde yükselişte olduğu aşikar. Bununla beraber, her deponun kendine özgü, çok çeşitli ebatlardaki sıraları, rafları, kolileri ve paletleri için robot eğitmenin gerektirdiği altyapının masrafı da hayli yüksek. Robot yapay zekasının ortamı öğrenmek için eğitilmesi gerekir, ayrıca bu işlem her seferinde belirli parametrelerin girdilerini gerektirir. Buna ek olarak, tamamen makineleşmiş bir depoda kullanılan robot türlerinin birbirleriyle uyumlu olmaları gerekir. Örneğin yapay zeka ile yönetilen bir forkliftin hatasız şekilde eşyaları yükleyebilmesi için Atlas ya da Kia gibi bir insansı robotu bulunduğu yere çağırabilmesi gerekir. Toplama ve ambalajlamayı düzene koymak ve işlemi merkezileştirmek adına robotları işlem süresince organize etmek ve yönetmek için ayrıca bir WMS’ye (Depo Yönetim Sistemi) ihtiyaç duyulur.

Tamamen makineleşmiş depolar ile ilgili bir başka sorun da eşyaları kendi kendilerine toplama ve ambalajlama konusudur. An itibarıyla pek çok farklı eşya, toplanmak üzere aynı bölüme bir verimlilik algoritmasına uygun şekilde karışık olarak yerleştiriliyor. İnsanlar bunlardan doğru eşyayı seçip toplayabiliyor, robotlarsa an itibarıyla işaretli olmayan nesneleri tespit edemiyor. Bu durum, altyapı masraflarını arttıracaktır. Buna ek olarak, insanlar kırılabilir eşyaları taşırken muhakeme yeteneğini kullanabiliyor. Öte yandan robotlar, nesneleri elleçlerken doğru miktarda kuvvet uygulamakta daha çok zorlanacaktır.

Fakat bu sorunların bir kısmı, çözümlerin masrafları makul seviyede olduğu takdirde zamanla çözülebilir. Örneğin tarayıcı yerleştirilmiş robotlar, aradıkları ürünleri barkod kullanarak kolaylıkla tespit edebilir. Kırılabilir olarak işaretlenmiş nesneler için vakumlu kaldırma seçeneğini uygulamak, nesnelerin kaldırılırken kırılma ihtimalini düşürebilir. Buna ek olarak, insansı robotlar, ağır yükleri elleçlemenin yanında depoda yüksek raflara da ulaşabilir hale gelirse nihayetinde forkliftlerin yerini alabilir.

Peki Ya KOBİler?

Şu an için bu işin masrafı, robotların KOBİ depolarında kullanılabilmesi için çok yüksek. Burada bahsettiğimiz sadece robotun kendi masrafı değil, yapay zekayı eğitmek için harcanan zaman da buna dahil. Bir başka sorun ise, depoyu robotlara uyumlu şekilde donatma gerekliliği. Bu işlem, kılavuzluk etmesi için zemine yön bulma sistemi kurmaktan robotun her an nereye gitmesi ve ne yapması gerektiğini bildiğinden emin olmak için her bir ürünü, rafı, kapıyı ve istasyonu etiketlemeye kadar pek çok farklı etkeni içerir. Bununla beraber, Amazon’un Echo Dot’u ve Google Home gibi ürünler sayesinde yapay zekalı kişisel asistanlar git gide ucuzladığı ve kolaylıkla alınabilir hale geldiği için, gelecekte daha ucuz, uygulaması kolay robotik lojistik teknolojilerinin geliştiğini görebiliriz.